POZYSKIWANIE ZEWNĘTRZNEGO FINANSOWANIA ZADŁUŻENIA JST

Pozyskiwanie zewnętrznego finansowania przez jednostki samorządu terytorialnego (JST) to proces ściśle sformalizowany, oparty na przepisach prawa, a w szczególności ustawie o finansach publicznych oraz ustawie o samorządzie gminnym/powiatowym/wojewódzkim.

Artykuł 89. ustawy o finansach publicznych [Cele zaciągania kredytów i pożyczek oraz emitowania papierów wartościowych przez JST] 1. Jednostki samorządu terytorialnego mogą zaciągać kredyty i pożyczki oraz emitować papiery wartościowe na: pokrycie występującego w ciągu roku przejściowego deficytu budżetu jednostki samorządu terytorialnego, finansowanie planowanego deficytu budżetu jednostki samorządu terytorialnego, spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań z tytułu emisji papierów wartościowych oraz zaciągniętych pożyczek i kredytów, wyprzedzające finansowanie działań finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej. 2. Zaciągnięte kredyty i pożyczki oraz wyemitowane papiery wartościowe, z przeznaczeniem na cel, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, podlegają spłacie lub wykupowi w tym samym roku, w którym zostały zaciągnięte lub wyemitowane. Cel pozyskiwania zewnętrznego finansowania Zgodnie z przepisami art. 89 ust. 1 ww. ustawy o finansach publicznych zaciąganie długu przez JST jest możliwe wyłącznie w czterech konkretnych celach: 1. Pokrycie przejściowego deficytu budżetu Jest to zadłużenie o charakterze krótkoterminowym; wynika głównie z faktu występujących przejściowych problemów z płynnością budżetu i koniecznością zapewnienia terminowej płatności wszystkich zobowiązań JST w trakcie roku budżetowego. Zaznaczyć przy tym należy, że ustawa z dnia 1 października 2024r. o dochodach jednostek JST zmieniła zasadniczo sposób nie tylko wyliczania należnych samorządom dochodów transferowych z budżetu państwa, ale również zmianę terminów ich transferów z budżetu państwa, wprowadzając wyłącznie jeden termin, tj. 25 dzień każdego miesiąca. Wprowadzenie jednego terminu na przekazywanie dochodów z tytułu udziałów PIT i CIT, a także subwencji ogólnej, przy niedokonaniu zmian innych przepisów wskazało przykładowo w wielu samorządach w 2025 r. na poważne problemy z płynnością budżetu w miesiącu maju, gdy zgodnie z przepisami ustawy o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych należało dokonać do końca maja odpisu w wysokości 75% wartości odpisów przy jednoczesnej ciągłości zachowania innych terminowych płatności. Spiętrzenie płatności może wynikać również z innych czynników, jak np. harmonogram realizacji...